home · article
امئی شوئه یا
Éméi xuě yá · 峨眉雪芽
امئی شوئه یا یک چای سبز باستانی از کوه مقدس امئیشان، یکی از چهار کوه بزرگ بودایی چین و یکی از میراثهای جهانی یونسکو است. نام آن را خود طبیعت زاده است: هر بهار، هنگامی که در دشتهای سیچوان کشتزارها سبز میشوند، در باغهای چای کوهستانی امئیشان هنوز برف روی زمین است و از میان آن ظریفترین جوانهها سر برمیآورند،…
امئی شوئه یا یک چای سبز باستانی از کوه مقدس امئیشان، یکی از چهار کوه بزرگ بودایی چین و یکی از میراثهای جهانی یونسکو است. نام آن را خود طبیعت زاده است: هر بهار، هنگامی که در دشتهای سیچوان کشتزارها سبز میشوند، در باغهای چای کوهستانی امئیشان هنوز برف روی زمین است و از میان آن ظریفترین جوانهها سر برمیآورند، «جوانههای برفی» (雪芽). راهبان نیایشگاههای بودایی و دائویی این چای را به مدت هزار و پانصد سال، در حالی که بر روی برفهای در حال ذوب قدم میزدند، جمعآوری میکردند.
۱. طبقهبندی و خاستگاه:
- نوع: چای سبز (تخمیرنشده). روش فرآوری — چائوچینگ (炒青, chǎoqīng، بو دادن در وُک) با مرحله نهایی رهاسازی عطر در دمای بالا (提香, tíxiāng).
- رده: چای نامدار تاریخی چین که در فهرست «ده چای نامدار» دورههای تانگ و سونگ (唐宋十大名茶) قرار داشت. «علامت تجاری مشهور» چین (中国驰名商标، 2012). یکی از «ده چای نامدار سیچوان» (四川十大名茶).
- خاستگاه: چین، استان سیچوان (四川, Sìchuān)، شهر لِهشان (乐山, Lèshān)، کوه امئیشان (峨眉山, Éméishān). هسته تولید در محدوده ۱۵۴ کیلومتر مربعی منطقه حفاظتشده میراث طبیعی و فرهنگی جهانی یونسکو قرار دارد: قلههای چیچنگفنگ (赤城峰)، باییانفنگ (白岩峰)، یونیوفنگ (玉女峰)، تیانچیفنگ (天池峰)، جینیوئهفنگ (竞月峰)، و همچنین ناحیه معبد وَنیانسی (万年寺).
- مختصات جغرافیایی: حدود ۲۹°۳۲′–۲۹°۳۶′ عرض شمالی، ۱۰۳°۲۰′–۱۰۳°۲۶′ طول شرقی. قله اصلی — وَنفودینگ (万佛顶، ۳۰۹۹ متر). باغهای چای — در ارتفاعات ۸۰۰–۱۵۰۰ متری.
۲. تاریخ و اهمیت فرهنگی:
تاریخ. پیشینه چای امئیشان به بیش از ۳۰۰۰ سال میرسد — در اینجا درختان چای وحشی باستانی با قدمت بیش از ۱۰۰۰ سال کشف شدهاند. در دوره جین (晋، ۲۶۵–۴۲۰) مورخ چانگ چو (常璩, Cháng Qú) در کتاب «هوایانگ گوئو ژی» (华阳国志) اشاره کرده که «نانآن (لِهشان امروزی) و وویانگ چایهای نامداری تولید میکنند… در جنوب آن کوه امئی واقع است». در دوره سوئی-تانگ (隋唐، اواخر قرن ششم تا اوایل قرن هفتم) راهبان بودایی (چاشنگ، 茶僧، «راهبان چای») امئیشان نام «امئی شوئه مینگ» (峨眉雪茗، «پیشکش چای برفی امئی») را بر این چای نهادند.
در دوره تانگ (唐)، در زمان سلطنت شیانچینگ (显庆، ۶۵۶–۶۶۱)، امئی شوئه یا رسماً در فهرست گونگچا (贡茶، پیشکشهای دربار) ثبت شد. دانشمند لی شان (李善, Lǐ Shàn) در شرح «ژائومینگ ونشوان» (昭明文选注) نوشت: «در کوه امئی گیاهان دارویی بسیاری هست، اما چای بهویژه خوب است — بینظیر در سراسر زیر آسمان. در نزدیکی نیایشگاه هیشوییسی (黑水寺) بر صخرههای پرشیب چای میکارند؛ طعم آن عالی است، و جالب اینکه دو سال پیاپی جوانهها دارای کرک سفیدند و سال سوم سبز میشوند، و همینطور بیتغییر تکرار میشود». حکیم چای، لو یو (陆羽, Lù Yǔ) چای امئی را در کتاب «چا جینگ» (茶经, «قانون چای») جای داد. شاعر-راهب دوره تانگ، جیا دائو (贾岛, Jiǎ Dǎo)، با این بیت آن را ستود: «یا شین چو شوئه مینگ» (芽新抽雪茗 — «جوانههای نو سر برمیآورند — چای برفی»).
نام کنونی خود را این چای از شاعر بزرگ، لو یو (陆游, Lù Yóu، ۱۱۲۵–۱۲۱۰) دریافت کرد. در سال ۱۱۷۰، لو یو مأموریتی در جیاژو (لِهشان امروزی) یافت، با رئیس معبد ژونگفنگسی (中峰寺)، راهب بیهفنگ (别峰) دوست شد و به چای محلی دلبستگی پیدا کرد. در ۱۱۸۱، هنگام وداع پیش از انتقال به چونگژو، لو یو سبدی چای تازه فرآوریشده از دوست راهب خود هدیه گرفت و با شور چنین سرود: «شوئه یا جین تزی امئی ده، بو جیان هونگ نان گوژو چون» (雪芽近自峨眉得,不减红囊顾渚春 — «جوانههای برفی — همینتازگی از امئی به دست آمدهاند، از بهار گوژو در کیسه سرخ کم ندارند»). از این بیت به بعد، نام «امئی شوئه یا» برای همیشه بر این چای ماندگار شد.
ادیب دوره سونگ، سو دونگپو (苏东坡, Sū Dōngpō) نیز از دوستداران پروپاقرص چای امئی بود. در دوره مینگ (明) امپراتوران هونگوو (洪武, Zhū Yuánzhāng) و وانلی (万历) به نیایشگاههای امئیشان مزارع چای بخشیدند با دستور «کاشت چانچا (禅茶، «چای ذِن») و تولید گونگچا». سنت پیشکشها تا پایان دوره چینگ (清) ادامه یافت.
در سال ۲۰۱۲، «امئی شوئه یا» جایگاه «علامت تجاری مشهور چین» (中国驰名商标) را دریافت کرد. در همان سال، این چای دو بار «جایزه جهانی بهترین چای» (世界佳茗大奖) را در نهمین مسابقه بینالمللی انجمن جهانی چای به دست آورد. در سال ۲۰۱۳، امئی شوئه یا بهعنوان چای رسمی ضیافتهای شام مجمع جهانی فرچون در چنگدو برگزیده شد.
نام. امئی (峨眉) — «ابروهای زیبا» — نام شاعرانه کوه است که خطالرأس آن به خمیدگی ابروی زنان میماند. شوئه (雪) — «برف». یا (芽) — «جوانه، رویش». معنی کامل: «جوانههای برفی کوه ابروهای زیبا» — تصویری که از سنت چیدن نخستین جوانههای بهاری درست از زیر برف در حال ذوب زاده شده است.
اهمیت فرهنگی. امئی شوئه یا از زندگی معنوی کوه جدانشدنی است. نیایشگاههای بودایی امئیشان در طول هزار و پانصد سال، مزارع چای را بهعنوان بخشی از «نونگ چان» (农禅, nóngchán — «مراقبه کشاورزی») کشت میکردند. هر ساله در ماه مارس، راهبان «گونگفو فاهویی» (供佛法会, «مراسم پیشکش چای به بودا») را برگزار میکردند: بهترین چای که در کیسه ابریشمی مُهر و موم شده بود، بر محراب تقدیم میشد و سپس به دربار فرستاده میشد. گاتای بودایی چایچینان: «یو شو شیانشیان، چان شین جینگجینگ، چیانچنگ سونگ سونگ، چای گونگ فو چیان» (玉手纤纤,禅心净净,虔诚颂诵,采供佛前 — «دستان یشمین نرم، قلب ذِن پاک، با نیایشهای خالصانه — پیشکشی در برابر بودا میچینیم»).
۳. توصیف گیاهشناسی و ماده خام:
- گونه: Camellia sinensis var. sinensis.
- رقم/کولتیوار: گونه بومی محلی — «جویخوا چاشو» (菊花茶树, júhuā cháshù — «درخت چای داوودی»)، سازگار با اقلیم کوهستانی. جوانهها لطیف، با کرک سفید فراوان، دارای مقاومت بالا به سرما و میزان پلیفنولها و آمینواسیدها بیش از چایهای سبز معمولی.
- چینش: بهار، دقیقاً حول و حوش جشن چینگمینگ (清明، حدود ۵ آوریل) ± ۲۰ روز. چینش بهمعنای واقعی کلمه از زیر برف انجام میشود — در باغهای مرتفع (بالای ۱۰۰۰ متر) در آن هنگام هنوز پوشش برف آبنشده وجود دارد. روشهای چینش منحصراً ظریف: «روش تلنگر» (弹指法, tánzhǐ fǎ)، «روش بلند کردن آرام» (轻提法, qīngtí fǎ)، «روش شکستن» (掰式法, bāishì fǎ) — نیشگون خشن و کندن اکیداً ممنوع است تا یکپارچگی جوانه و دمبرگ حفظ شود.
- استاندارد چینش: جوانههای تکی (独芽, dúyá) — برای بالاترین درجهها «چانشین» (禅心, «قلب ذِن»); یک جوانه و یک برگ (一芽一叶) — برای درجه «رویشین» (睿心); یک جوانه و دو برگ (一芽二叶) — برای درجه «خوییشین» (慧欣).
- نیازمندیهای ماده خام: جوانههای کامل و آسیبندیده. چینش — تنها پس از تبخیر کامل شبنم، چینش در باران ممنوع. ظرف — سبدهای بامبو، لایه نازک.
۴. ترّوار و ویژگیهای کشت:
- ناهمواری: کوه امئیشان بخشی از گذار از فرورفتگی سیچوان به فلات چینگهای-تبت است. دامنههای پرشیب، درههای عمیق، باغهای چای پلکانی در میان جنگلهای بکر.
- ارتفاع کشت: ۸۰۰–۱۵۰۰ متر از سطح دریا. هسته — پیرامون قلههای چیچنگ (赤城)، باییان (白岩)، یونیو (玉女)، تیانچی (天池)، جینیوئه (竞月) و معبد وانیانسی.
- اقلیم: امئیشان در منطقه پدیده «خواسی یوپینگ» (华西雨屏, «پرده باران غرب چین») جای دارد — پدیده اقلیمخُرد یگانهای که در محدوده ۱۵۴ کیلومتر مربعی منطقه حفاظتشده، سه «حالت» طبیعی بهتناوب پدیدار میشود: مه و شبنمیخزده (雾凇, wùsōng، حدود ۱۴۰ روز در سال)، باران یخزده (雨凇, yǔsōng، حدود ۱۳۰ روز در سال) و روشنی برفی (雪霁, xuějì، حدود ۱۳۰ روز در سال). نوسان دمای شبانهروز: ۱۶–۱۸ درجه سانتیگراد در باغهای مرتفع، ۱۲ درجه سانتیگراد در باغهای میانارتفاع. این نوسان فروپاشی آمینواسیدها را کند میکند و برگ را با مواد عطری غنی میسازد.
- خاکها: خاکهای عمیق، سست و سرشار از هوموسِ کوهستانی-جنگلی (腐殖质, fǔzhízhì — «لایه هوموس»). واکنش اسیدی (pH ۴.۵–۵.۵). ماده آلی بالا به لطف لاشبرگ درختان چندصدساله (楠, 樟, 柏, 杉 — نانمو، کافور برگ، سرو، کریپتومریا).
- بومشناسی: باغهای چای درون میراث جهانی یونسکو، در میان جنگلهای بکر جای دارند که زیستگاه بیش از ۲۳۰۰ گونه جانور وحشی (از جمله پانداهای بزرگ و کوچک) و هزاران گونه گیاهی، از جمله سرخسهای درختی بازمانده و داویدیاهاست. کودهای شیمیایی و آفتکشها از سال ۱۹۸۰ با دستور دنگ شیائوپینگ (邓小平) ممنوع شدهاند. بیش از ۶۰۰۰ مو (۴۰۰ هکتار) از باغهای چای دارای گواهی بینالمللی ارگانیک هستند.
۵. فناوری تولید:
امئی شوئه یا بهطور کامل با دست و با فناوری سنتی که نسلبهنسل توسط استادان چای بودایی منتقل میشود، تولید میگردد. شکل چای آماده — پهن، صاف، مستقیم، نوکتیز (扁、平、滑、直、尖 — biǎn, píng, huá, zhí, jiān)، شبیه سوزن یا «چشم بودا» (佛眼, fóyǎn).
- گستردن و پلاساندن (摊晾, tānliáng): جوانههای تازهچیدهشده را در لایهای نازک و یکنواخت روی سینیهای بامبو میگسترانند تا رطوبت سطحی تبخیر شود. مدت — حدود ۳۰ دقیقه.
- تثبیت / «کشتن سبزینگی» (杀青, shāqīng): برگ را در وُک داغ (دمای ظرف حدود ۱۸۰ درجه سانتیگراد) فرو میبرند. استاد کار با دست جوانهها را زیرورو و هوا میاندازد (搂翻, lǒufān) تا رطوبت بهسرعت گرفته و آنزیمهای اکسیداز بیاثر شود و برگ نسوزد. مدت — تا زمانی که عطر چای ظاهر و برگ نرم شود.
- خنکسازی (摊凉, tānliáng): برگ را از وُک بیرون آورده و برای خنکشدن میگسترانند — حدود ۵ دقیقه. این کار مانع تأثیر حرارتی بیشازحد میشود.
- شکلدهی و همترازسازی (理条整形, lǐtiáo zhěngxíng): دمای وُک را پایین میآورند. برگ را صاف، همتراز کرده و شکل سوزنی تخت ویژهای به آن میدهند. بهصورت سنتی برای صیقلی شدن از رد موم طبیعی حشرات (虫蜡, chónglà) استفاده میشود — شیوهای باستانی که سطحی «آینهای» پدید میآورد.
- رهاسازی عطر (提香, tíxiāng): عملیات کوتاهمدت در دمای بالا در حدود ۳۸۰ درجه سانتیگراد با زیرورو کردن سریع. هدف — تثبیت و «آزادسازی» مواد معطر و بخشیدن عطری درخشان و پاک به چای. استاد باید زمان تماس را بهدقت کنترل کند تا نتهای سوختگی ایجاد نشود.
۶. ویژگیهای حسی:
- شکل ظاهری برگ خشک: «سوزنهای» پهن، صاف، صیقلی و نوکتیز (扁平滑直尖). رنگ — از سبز روشن تا سبز زمردی (翠绿). درجههای بالاتر سرشار از کرک سفید (白毫) هستند. شکل نمونههای عالی یادآور «چشم بودا» (佛眼) است.
- عطر برگ خشک: پاک، تازه، بلند. نتهای اصلی — ارکیده (兰花, lánhuā) و عسل (蜜香, mì xiāng) که با زمینهای ملایم از گلها درهمتنیده شدهاند.
- عطر دمکرده: شیک، ارکیدهمانند، با تهرنگهای گلی و میوهای آشکار. عطر با سرد شدن فنجان شدت میگیرد و موجوار آشکار میشود.
- طعم: تازه، نیروبخش (鲜爽, xiānshuǎng)، پاک و نرم (清醇甘滑, qīng chún gān huá). تهمزه تلخ ملایم آغازین بهسرعت به شیرینی بازگشتی طولانی خوییگان (回甘) دگرگون میشود. طعم «آبدار»، حجیم، با معدنیبودن محسوس. گسی — اندک.
- رنگ دمکرده: از سبز روشن تا یشم ملایم (翠绿明亮)، شفاف، با درخشش «جرقهای» خاص.
- تهقوری (برگ دمکشیده): سبز ملایم، یکدست، نرم. جوانهها بهطور کامل باز میشوند و استاندارد یکنواخت چینش را نشان میدهند. درجه ویژه — جوانههای تکی که یادآور «پرهای» سبز مینیاتوریاند.
۷. ترکیب شیمیایی:
- پلیفنولها (茶多酚): میزان بهطرز چشمگیری بالاتر از چایهای سبز معمولی دشتها، بهخاطر ترّوار کوهستانی، تابش فرابنفش شدید و نوسان دمایی قابلملاحظه. جزء اصلی — EGCG.
- آمینواسیدها (氨基酸): میزان بالاتر (بیش از میانگین چایهای سبز)، بهویژه L-تیانین — نتیجه فراوانی مه، نور پراکنده و شبهای سرد که فروپاشی تیانین را کند میکند. سطح بالای آمینواسیدها مسئول طراوت، شیرینی و «آبداری» طعم است.
- آلکالوئیدها: کافئین — میزان متوسط؛ تئوبرومین و تئوفیلین — بهصورت جزئی.
- ویتامینها: C (اسید آسکوربیک — سطح بالا)، B₂، E، K، فولیک اسید. ویتامین C در چایهای کوهستانی به دلیل دمای پایینتر در فرآوری بهتر حفظ میشود.
- املاح معدنی: پتاسیم، منیزیم، منگنز، روی، فسفر، فلوئور.
- روغنهای اِسِنسی: لینالول، گرانیول، نرول، بنزیل الکل — نمای ارکیدهای-گلی را میسازند. مرحله دمابالای تیشیانگ (提香) عطر را تثبیت میکند.
- ویژگیها: به لطف زیستبوم «لینچا گونگسون» (林茶共生, línchá gòngshēng — «همزیستی جنگل و چای»)، برگ با فیتونسیدها و عناصر کممقدار از گیاهان دارویی مجاور غنی میشود — خصیصهای منحصربهفرد از ترّوار امئی.
۸. خواص درمانی:
- اثر آنتیاکسیدانی: میزان بالای کاتچینها (EGCG) و ویتامین C، خنثیسازی قدرتمند رادیکالهای آزاد را فراهم میکند. راهبان بودایی و دائویی امئیشان بهطور سنتی چای را وسیلهای برای «پایدو یانگیان» (排毒养颜 — «پاکسازی بدن و حفظ زیبایی») میدانستند.
- تقویتکنندگی و تمرکز: ترکیب کافئین و L-تیانین، افزایش شناختی ملایمی پدید میآورد — «روشنی ذهن» (清心明目, qīngxīn míngmù) که قرنها راهبان برای مراقبه ارزشمندش میدانستند.
- کمک به گوارش: پلیفنولها تراوش آنزیمهای گوارشی را تحریک میکنند؛ تاننهای نرم خاصیت قابض دارند.
- دستگاه قلب و عروق: کاتچینها به تنظیم کلسترول و حفظ قوام رگها کمک میکنند.
- تقویت دندانها: فلوئور و کاتچینها باکتریهای مولد پوسیدگی را مهار میکنند. توصیه سنتی: شستن دهان با دمکرده چای پس از خوراک.
- تنظیم ایمنی: پلیفنولها و ویتامین C عملکرد دفاعی بدن را تقویت میکنند.
- سوختوساز: چای سبز گرمازایی و اکسایش چربیها را بالا میبرد. راهبان امئیشان این اثر را با عبارت «جیو فو چینگ شن» (久服轻身 — «با نوشیدن درازمدت — سبکی بدن») توصیف میکردند.
- خواص ضدمیکروبی: کاتچینها فعالیت مهارکنندگی باکتریایی دارند.
۹. دمآوری:
- دمای آب: ۸۵–۹۰ درجه سانتیگراد. برای درجه عالی «چانشین» (禅心، جوانههای تکی) — ۸۰–۸۵ درجه سانتیگراد.
- مقدار چای: ۳–۵ گرم برای ۱۵۰ میلیلیتر (لیوان); ۵–۷ گرم برای گایوان ۱۰۰–۱۲۰ میلیلیتری (گونگفو).
- ظرف: لیوان شیشهای (玻璃杯) — برای تماشای «رقص» جوانهها ایدهآل است: هنگام دم کردن درجه بالا، جوانهها بهصورت عمودی آویزان و نوسان میکنند و نمایشی پدید میآورند که یادآور «شاخههای کوچک بامبو» است. گایوان چینی (盖碗) — برای کنترل عصارهگیری و آشکارسازی کامل عطر.
- روش (سبک گونگفو):
۱. گایوان و فنجانها را با آب جوش گرم کنید، آب را دور بریزید. ۲. ۵–۷ گرم چای بریزید. عطر برگ خشک را از جداره گرمشده استشمام کنید. ۳. دم اول: آب ۸۵ درجه سانتیگراد را با ریزش نقطهای از بالا بریزید (定点高冲, dìngdiǎn gāochōng). ۱۰–۱۵ ثانیه دم بدهید. درپوش را اندکی باز کنید تا بخار «خام» بیرون رود (开盖透气, kāigài tòuqì) — این از ایجاد نتهای «دمکشیده» جلوگیری میکند. ۴. دم دوم و بعدی: دما را به ۸۰ درجه سانتیگراد کاهش دهید، ۵–۱۰ ثانیه دم بدهید. ۵. شمار دمها: ۶–۱۰ (درجههای بالا).
- لیوان (بِیپائو): ۳–۵ گرم برای ۲۰۰ میلیلیتر. یکسوم آب بریزید — اندکی صبر کنید — باقی آب را اضافه کنید. نسبت چای/آب — ۱:۵۰.
- مهم: بیشازحد طولانی دم ندهید — با دمدهی زیاد، عطر ارکیده جای خود را به تلخی میدهد. آب سبک با سختی کم بر شیرینی تأکید میکند.
۱۰. نگهداری:
- دما: ۰–۵ درجه سانتیگراد (یخچال)، اکیداً در بستهبندی هوابند. در جای خنک (تا ۱۰ درجه سانتیگراد) هم امکانپذیر است.
- ظرف: کیسههای خلأ فویلدار، قوطیهای فلزی، سفال مات.
- دشمنان چای: نور، رطوبت، بوهای نامطبوع، اکسیژن، گرما.
- زمان: بیشترین قدرت بیان را در ۶–۱۲ ماه نخست پس از تولید دارد. چایهای کوهستانی امئی با کرک فراوان بهویژه نسبت به اکسایش حساساند — زیاد بهتأخیر نیندازید.
۱۱. قیمت و نمونههای تقلبی:
- بازه قیمت: بخش پریمیوم. سری «شوئهجی» (雪霁، «روشنی برفی»، درجه ارگانیک عالی) و «چانشین» (禅心، «قلب ذِن»، جوانههای تکی) — از ۱۰۰۰ یوان/جین (۵۰۰ گرم). درجههای میانی «رویشین» (睿心) و «خوییشین» (慧欣) — ۴۰۰–۸۰۰ یوان/جین.
- عوامل مؤثر بر قیمت: ارتفاع کشت (بالاتر = گرانتر)، درجه ماده خام، چینش دستی، گواهی ارگانیک، تعلق به هسته منطقه (داخل قلمرو حفاظتشده یونسکو).
- چگونه از نمونههای تقلبی پرهیز کنید:
- از فروشندگان مجاز برند «امئی شوئه یا» (峨眉雪芽茶业集团, Éméi Xuěyá Cháyè Jítuán) خرید کنید.
- شکل را بررسی کنید: امئی شوئهیای اصل — «سوزنهای» پهن، صاف، نوکتیز با سطح آینهای و کرک فراوان در درجههای بالاتر.
- عطر را ارزیابی کنید: چای اصیل دارای نمای ارکیدهای پاک و بدون نتهای «بیشازحد حرارتدیده» یا علفی است. ** دمکرده باید شفاف، سبز ملایم و بدون کدری باشد.
- قیمت بهطور مشکوکی پایین — نشانه جایگزینی با ماده خام از مزارع دشتی خارج از منطقه امئیشان است.
۱۲. دانستنیها:
- امئی شوئه یا یکی از معدود چایهایی است که بهمعنای واقعی از زیر برف چیده میشود. در باغهای مرتفع (بالای ۱۰۰۰ متر) در آغاز آوریل، برف هنوز کاملاً آب نشده و راهبان بر روی پوشش سپید قدم میزنند و نخستین جوانهها را میچینند. این «تاشوئه ژایچا» (踏雪摘茶، «چیدن چای بر روی برف») سالیانه، یکی از تماشاییترین مناظر چای در چین است.
- لی شان در تفسیر دوره تانگ بر «ژائومینگ ونشوان» پدیدهای رازآلود را توصیف کرد: جوانههای چای نزدیک نیایشگاه هیشوییسی (黑水寺) دو سال پیاپی کرکسفید بودند و سال سوم سبز میشدند، و این تناوب با قاعده ثابتی تکرار میشد. ماهیت این پدیده هنوز توضیح داده نشده است.
- سو دونگپو (苏东坡) یک بار چای امئی را با آب چشمه خویچوان برای همکارانش در جریان آزمون کشوری در هانگژو دم کرد و سرود: «فن وو یو وان پنگ امئی» (分无玉碗捧峨眉 — «حیف که جام یشمینی نیست تا امئی را تقدیم کنم»).
- زیستبوم امئیشان دربرگیرنده گیاهان بازمانده (سرخسهای درختی، داویدیاها) و جانوران بسیار نادر (پاندای بزرگ، میمون طلایی) است. مزارع چای بهمعنای واقعی در همزیستی با این جنگل بازمانده وجود دارند — «لینچا گونگسون» (林茶共生) که به چای تهرنگ معدنی «جنگلی» بیمانندی میبخشد.
- در سال ۲۰۱۳، امئی شوئه یا و «برادر» سرخفامش جین ئه خونگ (金峨红، «امئی سرخ طلایی») بهعنوان چای رسمی ضیافتهای مجمع جهانی فرچون در چنگدو — یکی از بزرگترین مجامع اقتصادی جهان — برگزیده شدند.
۱۳. انواع امئی شوئه یا:
خط تولید مدرن امروز دو سری اصلی را در بر میگیرد:
سری ارگانیک (有机茶系列, yǒujī chá xìliè):
- شوئهجی (雪霁, Xuějì — «روشنی برفی»): عالیترین درجه. جوانههای درشت، گوشتی و تکی. تماماً تولید ارگانیک بر اساس استانداردهای بینالمللی.
- جیسونگ (霁凇, Jìsōng — «شبنمیخزده یخی»): درجه میانی. یک جوانه و یک برگ.
- یوسونگ (雨凇, Yǔsōng — «شبنمیخزده بارانی»): درجه پایه. ماده خام پختهتر، قیمت مناسب.
سری «چای سبز کمیاب» (珍稀绿茶系列, zhēnxī lǜchá xìliè):
- چانشین (禅心, Chánxīn — «قلب ذِن»): درجه ویژه — منحصراً جوانههای تکی (独芽). پایبندی برجسته به بومشناسی «جنگلی».
- رویشین (睿心, Ruìxīn — «قلب خردمند»): درجه یک. یک جوانه و یک برگ.
- خوییشین (慧欣, Huìxīn — «شادمانی خرد»): درجه دو. یک جوانه و دو برگ.
همچنین چای سرخ جین ئه خونگ (金峨红) و یاسمین ئه شیانگ شوئه (峨香雪) — ادامه خط فراتر از نمای کلاسیک سبز — نیز تولید میشوند.
در پایان:
امئی شوئه یا — چایی که در مرز برف و بهار زاده شده، در جنگلهایی که پانداها در آن پرسه میزنند و راهبان نیایش میکنند. هزار و پانصد سال — از نخستین راهبان چایکار سوئی و تانگ تا گواهیهای ارگانیک امروزی — به شخصیت خود وفادار مانده است: لطیف، ارکیدهای-شفاف، «برفی» به دقیقترین معنای کلمه — پاک و تازه همچون هوای کوهستان پس از بوران. آنگاه که لو یو آن را با گوژو تسیسون افسانهای سنجید و نتیجه گرفت که امئی «کم ندارد»، چاپلوسی نکرد — او واقعیتی را بازگو کرد. این چای برای کسی که در چای سبز نه قدرت و فشردگی، که روشنی، طراوت و ژرفای آرام — همان «سکوت صبح برفی» را میجوید که در هیچ جای بیرون از امئیشان قابل بازسازی نیست، بسیار مناسب است.